Seksuele aantrekking die pas ontstaat als er een sterke emotionele band is: wat dat inhoudt, en wat het niet betekent.
Demiseksueel ben je als je pas seksuele aantrekking tot iemand ervaart wanneer je een sterke emotionele band met die persoon hebt. Rutgers, çavaria en de Nederlandse Organisatie Aseksualiteit (NOA) plaatsen het op het aseksuele spectrum, het gebied tussen aseksueel en niet-aseksueel. Het beschrijft een gevoel, geen keuze om te wachten. Welk woord bij je past, bepaal je volgens AVEN zelf.
Demiseksuele mensen voelen zich volgens çavaria alleen seksueel aangetrokken tot mensen met wie ze een innige emotionele band hebben. De Engelse Wikipedia omschrijft het als zelden of nooit seksuele aantrekking voelen alleen op basis van wat meteen waarneembaar is, zoals uiterlijk, stem of geur, en meestal niet meteen na een eerste ontmoeting. Hoe lang je iemand moet kennen voor die aantrekking ontstaat, verschilt van persoon tot persoon.
Het voorvoegsel demi gaat volgens de Engelse Wikipedia terug op het Latijnse dimidius, gehalveerd. Rutgers noemt naast demiseksueel ook het woord halfseksueel. De term ontstond in februari 2006 op het forum van AVEN, het Asexual Visibility and Education Network, volgens NOA de grootste online gemeenschap van aseksuele mensen. Sinds maart 2022 staat het woord in de Oxford English Dictionary.
Het komt vaak voor dat mensen ervoor kiezen geen seks te hebben tot aan bepaalde voorwaarden is voldaan, of tot een relatie een bepaald punt bereikt, schrijft AVEN. Dat is een keuze. Een kleine minderheid voelt volgens AVEN simpelweg geen seksuele aantrekking tot wie dan ook, tot er een hechte band is, en steeds meer mensen die dat ervaren, noemen zich demiseksueel. De Engelse Wikipedia zegt het zo: demiseksualiteit beschrijft een gevoel, geen keuze of handeling.
Wat telt als een hechte of sterke band, is volgens die encyclopedie niet duidelijk omschreven, en dat kan verwarring geven. In de veelgestelde vragen van AVEN staat het voorbeeld van iemand die graag seks heeft met de eigen partner, maar nooit echt de drang voelde om met iemand anders seks te hebben. Die persoon is misschien demiseksueel, schrijft AVEN: aantrekking pas na een sterke band, met een partner bij wie die band er is.
Demiseksueel ligt op het aseksuele spectrum, maar is niet hetzelfde als aseksueel. Lumi schrijft dat demiseksuele mensen meestal geen seksuele aantrekking voelen, maar dat ze niet aseksueel zijn. Volgens de Nederlandse Wikipedia plaatsen sommigen van hen zichzelf ergens tussen seksueel en aseksueel, en ervaren anderen een sterke seksuele aantrekking als er een sterke connectie is. Grijs-aseksueel is volgens de Engelse Wikipedia een verzamelnaam voor verschillende identiteiten op het aseksuele spectrum, waaronder demiseksualiteit. NOA gebruikt het woord zowel voor die hele groep als voor een eigen identiteit: heel sporadisch, in mindere mate of onder specifieke omstandigheden seksuele aantrekking ervaren.
De AVEN-wiki noemt frayseksueel het omgekeerde van demiseksueel. Volgens çavaria voel je je dan eerst wel seksueel aangetrokken tot iemand, maar verdwijnt die aantrekking zodra er een emotionele band ontstaat.
Anders dan andere woorden voor een seksuele oriëntatie zegt demiseksueel niets over op welk gender je valt, schrijft de Engelse Wikipedia. Sommige demiseksuele mensen voelen naast seksuele ook romantische aantrekking, anderen niet, en ze kunnen elke romantische oriëntatie hebben. NOA kent ook het woord demiromantisch: pas romantische aantrekking als er een sterke emotionele band is. Op welke genders je valt, kun je dus met een ander woord aangeven, zoals hetero, homo of panseksueel.
Dat uiterlijk geen rol zou spelen, is volgens de AVEN-wiki een misverstand: sommige demiseksuele mensen ervaren esthetische aantrekking en kunnen een voorkeur hebben voor een bepaald uiterlijk. Ook aantrekking tot een bekende persoon kan, schrijft de wiki, omdat wat iemand in interviews over zichzelf vertelt al een beeld van een persoonlijkheid kan geven. Hetzelfde geldt voor personages uit boeken of films.
Een veelvoorkomend misverstand is dat demiseksuele mensen geen seks met een losse partner kunnen hebben, schrijft de AVEN-wiki. Demiseksueel zegt iets over hoe je aantrekking ervaart. Het komt vaak voor dat demiseksuele mensen geen seks willen zonder aantrekking, maar dat is geen voorwaarde om jezelf zo te noemen, en volgens de Engelse Wikipedia kunnen veel demiseksuele mensen ook zonder aantrekking kiezen voor seks met een losse partner.
Op de datingapp Tinder kun je sinds 2019 demiseksueel als omschrijving van je oriëntatie op je profiel zetten, schrijft de Engelse Wikipedia. Wat je samen doet, spreek je af. Toestemming geldt volgens Sensoa alleen als vijf punten kloppen, onder meer dat ze vrijwillig is en dat iedereen op elk moment van gedachte mag veranderen of stoppen. Hoe je zo'n gesprek voert, lees je in de gids over grenzen aangeven.
De Nederlandse Organisatie Aseksualiteit zet op aseksualiteit.nl een overzicht van ontmoetingsgroepen voor aseksuele en aromantische mensen, onder meer bij COC in Utrecht, Maastricht, Arnhem en Nijmegen, en van online groepen zoals het Nederlandstalige AVEN-forum. In België organiseert Asexual, een vereniging voor iedereen op het aseksuele spectrum, volgens Lumi elke maand activiteiten, ook voor wie het nog uitzoekt.
Wil je eerst met iemand praten, dan kan dat anoniem bij Lumi in België of bij Switchboard, de lhbti+ hulplijn van COC Nederland. Twee vaste momenten in het jaar zijn er om aseksualiteit te vieren en er aandacht voor te vragen: de Internationale Dag voor Aseksualiteit op 6 april en Ace Week in de laatste week van oktober.
