Meerdere liefdesrelaties tegelijk, met medeweten van iedereen: wat dat inhoudt, hoeveel mensen het doen en waar je samen over praat.
Polyamorie, van het Griekse poly, veel, en het Latijnse amor, liefde, is een levenswijze waarin je openstaat voor meer dan één liefdesrelatie tegelijk, met ruimte voor seks, zolang dat open en eerlijk gebeurt en met medeweten en instemming van alle betrokkenen. Zo omschrijft de Nederlandse Wikipedia het. Juist dat medeweten maakt het verschil met vreemdgaan: is er geen toestemming of weet de ander het niet, dan spreekt Sensoa van ontrouw.
Sensoa omschrijft polyamorie als meerdere liefdespartners hebben, met wie je seks kunt hebben, een liefdesrelatie of allebei, en je maakt daarover met iedereen afspraken waarmee iedereen akkoord gaat. Het is geen polygamie, waarbij je met meerdere mensen getrouwd bent: met twee partners tegelijk getrouwd zijn, bigamie, is in Nederland en België bij wet verboden, schrijft de Nederlandse Wikipedia. Een huwelijk is ook geen voorwaarde. Polyamoreuze relaties kunnen de vorm hebben van een huwelijk, samenwonen of een relatie op afstand.
De Nederlandse Wikipedia somt een paar gebruikelijke woorden op. Bij een driehoek hebben drie mensen alle drie een relatie met elkaar; bij een V heeft één persoon een relatie met twee mensen die geen relatie met elkaar hebben. De partner van je partner is je metamour. Polyfideliteit is een duurzame, seksueel exclusieve verbintenis met meerdere partners. Ben je solopolyamoreus, dan behoud je je onafhankelijkheid, onder meer door niet te streven naar een hoofdpartner of samenwonen.
In een open relatie stemmen de partners er volgens de Nederlandse Wikipedia mee in dat de ander ook seks heeft met anderen; binnen een huwelijk heet dat een open huwelijk. Swingers zijn volgens Sensoa koppels die ook seks hebben met andere koppels, thuis of in een parenclub, met afspraken waarmee ze allebei akkoord gaan. Sensoa rekent polyamorie en swingen allebei tot de open relaties, die ze consensuele non-monogame relaties noemt: de partners weten het van elkaar en voelen zich er goed bij.
Polyamorie onderscheidt zich vaak door de liefde. Het open in een open relatie gaat over seks, legt de Engelse Wikipedia uit, terwijl polyamorie ruimte laat voor extra banden die lang kunnen duren, al dan niet seksueel; swingers en open koppels blijven vaak emotioneel monogaam. Een harde grens is het niet: veel mensen in de swing- en de polyamoriegemeenschap zien beide als deel van één doorlopende lijn van open intimiteit en seksualiteit, schrijft de Nederlandse Wikipedia. Over seks met z'n drieën gaat de gids over een trio, over de fantasie dat je partner met een ander vrijt de gids over cuckolding.
Onderzoek naar hoeveel mensen polyamoreus leven is beperkt, schrijft de Engelse Wikipedia. In de Monitor Seksuele Gezondheid 2023 van Rutgers, bij ruim 15.000 mensen in Nederland van 18 tot en met 80 jaar, gaf 0,6 procent van de deelnemers van 25 jaar en ouder aan meerdere vaste partners te hebben. Wie naar het hele leven vraagt, komt hoger uit, merken onderzoekers van de Universiteit Antwerpen op. Zij ondervroegen in maart 2023 via een online panel 2.691 Nederlandstalige Belgen van 18 jaar en ouder; hun studie verscheen in 2025. Van hen had 10,4 procent ooit, en 5,3 procent in de 12 maanden voor het onderzoek, meerdere levens- of liefdespartners tegelijk gehad die van elkaar wisten welke rol ze speelden, en 18,6 procent had naast een vaste relatie ooit een open seksuele relatie. Twee derde zag zichzelf toch alleen in staat tot een monogame relatie.
Een overzichtsstudie van Australische onderzoekers, verschenen in 2025, bundelde 35 studies met samen 24.489 deelnemers en vond gemiddeld geen verschil in tevredenheid over de relatie en over seks tussen monogame en niet-monogame mensen, en dat gold voor open en voor polyamoreuze afspraken. Veel studies over welzijn bij polyamorie steunen volgens de Engelse Wikipedia wel op kleine groepen, vaak via via of op polyamoriewebsites geworven, en de meeste alleen op wat deelnemers zelf rapporteren; wie het pijnlijk vond, doet mogelijk minder snel mee.
Een standaardmodel voor een polyamoreuze relatie bestaat niet, schrijft de Nederlandse Wikipedia, en uiteenlopende verwachtingen waarover niemand praat, kunnen bijzonder schadelijk worden voor de relatie. Daarom zijn veel polyamoreuzen voor uitdrukkelijke basisregels, afgesproken met iedereen die erbij betrokken is, en zien ze die onderhandeling als een proces dat de hele relatie lang doorloopt.
Voor open relaties noemt de Engelse Wikipedia als voorbeelden onder meer wie in aanmerking komt als extra partner, welke lichamelijke grenzen gelden, van kussen en daten tot seks, en of seks in een aparte kamer of elders gebeurt. Sensoa noemt afspraken als: nooit seks met gemeenschappelijke vrienden of exen, altijd een condoom, geen geheime dates.
Spreek ook af wat jullie elkaar vertellen. Sommigen kennen de partners van hun partner goed en schuiven geregeld samen aan tafel; anderen ontmoeten elkaar liever niet en willen weinig weten over de andere relaties van hun partner, beschrijft de Engelse Wikipedia. Zwijgen kan wel ontrouw zijn: volgens Sensoa is het in sommige relaties ontrouw als je niets zegt over sterke gevoelens voor iemand anders. Een internationale studie die in 2026 verscheen, bracht negen gewoonten in kaart waarmee mensen afgesproken niet-monogamie onderhouden, onder meer je partner vertellen tot wie je je aangetrokken voelt, zorg voor de seksuele gezondheid en middelen doordacht over je partners verdelen.
Een ja moet wel echt een ja zijn. Een partner die eigenlijk niet wil, kan zich volgens de Engelse Wikipedia gedwongen voelen in te stemmen, omdat het idee meespeelt dat de ander bij een nee toch andere partners zoekt of de relatie beëindigt. Toestemming telt volgens Sensoa alleen als ze vrijwillig is, zonder dwang, bedreigingen, druk of manipulatie, en iedereen mag van gedachten veranderen. Het kan volgens Sensoa goed zijn om na een tijd opnieuw over de afspraken te praten, want wie langer samen is, gaat misschien anders over dingen denken. Hoe je je eigen grens bewaakt, lees je in grenzen aangeven.
Ook met afspraken kan jaloezie opduiken. Polyamoreuzen zien jaloezie en bezitterigheid volgens de Engelse Wikipedia doorgaans niet zozeer als iets om te vermijden of om je relaties omheen te bouwen, maar als reacties die je bij jezelf hoort te onderzoeken, te begrijpen en op te lossen. Dat jaloezie voorkomt, blijkt onder meer uit een studie uit 1971 die de Engelse Wikipedia aanhaalt: daarin had 80 procent van de deelnemers met een open huwelijk ooit jaloezie gevoeld.
Daartegenover staat compersie, ook wel jalief-gevoel genoemd: blijdschap als je partner met iemand anders is, het tegenovergestelde van jaloezie, schrijft de Nederlandse Wikipedia. Leden van de polyamoriegemeenschap bedachten het woord, schrijft de Engelse Wikipedia, die er ook bij vermeldt dat polyamoreuzen problemen willen oplossen met open communicatie, geduld en eerlijkheid. Open praten over jaloezie is ook een van de negen gewoonten uit de internationale studie van 2026, en compersie is er een andere.
Tijd verdelen is een veelgehoorde klacht van polyamoreuzen, schrijft de Engelse Wikipedia: met meer partners verdeel je je tijd en aandacht, zodat er voor ieder minder overblijft. De ingewikkelde opzet kan zoveel inspanning vragen dat je eigen behoeften over het hoofd worden gezien, en de sterke nadruk op praten kan partners die minder welbespraakt zijn onbedoeld buiten spel zetten.
Een nieuwe verliefdheid maakt dat voelbaar. Rutgers beschrijft hoe een passionele relatie in het begin veel tijd en energie kost, zodat je minder tijd hebt voor andere belangrijke dingen. Het verschil opvangen tussen de opwinding van een nieuwe relatie en de relaties die al rustiger lopen, geldt volgens de Engelse Wikipedia als een belangrijke factor om meerdere relaties in evenwicht te houden. Er positief over praten kan bestaande partners helpen met jaloezie op de nieuwe partner, en de verliefde partner bewuster maken van het onderhouden van de bestaande relaties. Voor partners die langs elkaar heen dreigen te leven, raadt Rutgers vaste momenten aan waarop je elkaar spreekt en ziet.
Elk seksueel contact buiten een strikt monogame relatie of polyfideliteit vergroot de kans dat iemand een soa oploopt en die in de groep binnenbrengt, schrijft de Engelse Wikipedia. Condooms, vaker testen en vaccinatie halen dat risico niet helemaal weg, maar kunnen het wel beperken. Thuisarts raadt aan om altijd een condoom te gebruiken als je zelf met verschillende personen seks hebt, en ook als je vaste partner weleens met iemand anders seks heeft. Een condoom beschermt volgens Sensoa volledig tegen chlamydia, gonorroe, hiv en trichomonas, en gedeeltelijk tegen onder meer herpes, hepatitis B en syfilis.
Wie seks heeft met veel verschillende mensen, loopt volgens Thuisarts meer risico op hiv en hepatitis B en kan nadenken over PrEP, medicijnen die zorgen dat je geen hiv krijgt, en een vaccin tegen hepatitis B. Laat je regelmatig testen, vooral als je meer risico loopt, raadt Sensoa aan; een soa kun je hebben en doorgeven zonder klachten, schrijft Thuisarts. Zonder klachten test je volgens Thuisarts vanaf 2 weken na de laatste keer seks zonder condoom, en voor hiv, hepatitis B en syfilis duurt het volgens Sensoa langer voor een test betrouwbaar is. Liep je een groter risico op hiv, ga dan meteen naar een arts: een PEP-kuur om een hiv-infectie te voorkomen moet je volgens Sensoa binnen 72 uur na het risicocontact starten.
Heb je een soa, vertel het dan aan iedereen met wie je de afgelopen 6 maanden seks had, raadt Thuisarts aan, al kan die periode per soa korter of langer zijn. Dat kan ook zonder je naam via partnerwaarschuwing.nl, schrijft Thuisarts, en in Vlaanderen anoniem via Partneralert.be, een website van de Vlaamse Gemeenschap, schrijft Sensoa. Voor beide heb je een code van je arts nodig. In een anoniem online onderzoek uit 2012 bij enkele honderden mensen deden deelnemers die vreemdgingen minder vaak iets om hun seksuele gezondheid te beschermen dan deelnemers met een afspraak over niet-monogamie, en lieten ze zich minder vaak regelmatig testen.
Lamor · EXS
€ 2,55
Naar LamorErovibes · Durex
€ 23,90
Naar ErovibesErovibes · EXS
€ 21,90
Naar ErovibesErovibes · EXS
€ 22,90
Naar ErovibesPartnerlinks: koop je via deze links, dan krijgt MeerGraag een vergoeding van de shop. Prijs, voorraad en levering zie je bij de shop. Zo verdient MeerGraag geld
