Wordt een soa-test bij de huisarts vergoed?

In Nederland kost het gesprek bij de huisarts niets, maar loopt de test zelf via het eigen risico van je zorgverzekering; pas als dat op is, betaalt je zorgverzekeraar de kosten van de test, schrijft Soa Aids Nederland. In België betaal je volgens Sensoa een klein bedrag voor het doktersbezoek, het remgeld, doorgaans vier tot acht euro, plus een deel van de kosten van het laboratoriumonderzoek.

Hoe kan je je laten testen op soa?

Met een uitstrijkje waarmee je vocht uit de vagina, penis, anus of keel haalt, met een plastest of met een bloedonderzoek, schrijft Soa Aids Nederland. Welke van de drie je krijgt, hangt af van de soa waarop je test.

Na hoeveel tijd vertonen soa's symptomen, en wanneer kun je testen?

Niet elke soa geeft meteen klachten, en van veel soa's merk je niets. Test je te vroeg, dan kan de uitslag ten onrechte zeggen dat je geen soa hebt, schrijft Thuisarts.nl. Zonder klachten wacht je volgens Thuisarts.nl tot 2 weken na de laatste keer seks zonder condoom, en voor hiv tot 4 weken, met 3 maanden na de seks nog een hiv-test als er geen hiv gevonden wordt. Het Vlaamse Sensoa noemt 2 weken voor chlamydia en gonorroe, 6 weken voor hiv en 3 maanden voor hepatitis B en syfilis. Heb je klachten, dan kun je volgens Thuisarts.nl meteen testen.

Wanneer krijg ik de uitslag van een soa-test?

Binnen een week heb je de uitslag, schrijft Soa Aids Nederland. Ga je in Nederland bij de huisarts, dan bel je zelf naar je huisarts voor de uitslag; de GGD stuurt vaak een sms of zet de uitslag online. In België krijgt de arts het resultaat volgens Sensoa na enkele dagen, en spreek je met de arts af hoe jij het hoort.

Soa-test: wanneer, waar en wat het kost

Q: Is een soa-test anoniem?

Voor het grootste deel wel: je arts deelt het gesprek en de uitslag niet met anderen, schrijft Soa Aids Nederland. Bij de GGD kan het in Nederland zonder je eigen naam, en in België is elke arts gebonden aan het beroepsgeheim, schrijft Sensoa.

Q: Zijn soa-thuistests betrouwbaar?

Een thuistest die je naar een laboratorium opstuurt, is betrouwbaar, schrijft Soa Aids Nederland; een test waarop je meteen de uitslag afleest, kun je beter niet kopen, al bestaan er wel betrouwbare hiv-testen die je niet naar het lab hoeft te sturen. Ook volgens het Vlaamse Sensoa bestaan er voor chlamydia en gonorroe nog geen betrouwbare zelftests. Thuisarts.nl raadt zulke tests van de drogist in Nederland af.

Een soa-test onderzoekt je plas, vocht uit je vagina of je bloed, en laat zien of je wel of geen soa hebt, schrijft Thuisarts.nl. In Nederland kun je testen bij de huisarts, soms bij de GGD of met een thuistest, en in België bij de huisarts, een gynaecoloog of een gespecialiseerd soa-centrum. Heb je geen klachten, dan wacht je net lang genoeg voordat de test een soa kan aantonen, want te vroeg testen kan verkeerd zeggen dat je geen soa hebt.

Wanneer laat je je testen op een soa?

Een soa-test kan nodig zijn als je klachten hebt die bij een soa passen, als iemand met wie je seks had een soa heeft, als je seks had zonder condoom of beflapje, of als je met een nieuwe partner verder wilt zonder condoom, somt Thuisarts.nl op. Klachten die bij een soa passen zijn bijvoorbeeld meer of ander vocht uit je vagina, vocht uit je penis, jeuk of pijn bij de vagina, penis of anus, of plekjes, wondjes of wratjes, schrijft Soa Aids Nederland. Sensoa raadt een test ook aan als je zwanger wilt worden of zwanger bent.

Heb je geen klachten, wacht dan met testen tot 2 weken na je laatste keer seks zonder condoom, schrijft Thuisarts.nl; test je eerder, dan kan de uitslag 'geen soa' zeggen terwijl je wel besmet bent. Het Vlaamse Sensoa noemt per soa wanneer een test bij een arts betrouwbaar is, na de vensterperiode: chlamydia en gonorroe vanaf 2 weken na het seksueel contact, hiv vanaf 6 weken en hepatitis B en syfilis vanaf 3 maanden. Voor hiv geeft het Nederlandse Thuisarts.nl een ander advies: zonder klachten test je 4 weken na de laatste onveilige seks, en wordt geen hiv gevonden, dan doe je 3 maanden na die seks nog een hiv-test, schrijft Thuisarts.nl. Twijfel je? Bespreek dan met je huisarts, of in Nederland met de GGD, wanneer je kunt testen.

Je kunt je af en toe laten testen als je met wisselende mensen seks hebt, bijvoorbeeld 2 keer per jaar, stelt Soa Aids Nederland voor. Met een soa-test zie je volgens Soa Aids Nederland niet alle soa's: herpes en genitale wratten vind je er bijvoorbeeld niet mee, maar je kunt wel testen op chlamydia en gonorroe, en als het nodig is ook op hiv, hepatitis en syfilis. Heb je een pijnlijk blaasje of zweertje in of rond de vagina, penis of anus, ga dan naar de arts: om genitale herpes op te sporen neemt die een monster van het wondvocht, schrijft Sensoa. Bij klachten is het zeker goed om te testen. Testen heeft zin: hoe eerder je een soa behandelt, hoe beter, zodat je erge klachten voorkomt, schrijft Thuisarts.nl.

Hoe gaat een soa-test?

De arts of verpleegkundige stelt eerst vragen, ook over je seksleven, en onderzoekt soms je vagina, penis of anus, schrijft Soa Aids Nederland. Daarna hoor je of een soa-test nodig is en welke je krijgt. Er zijn drie soorten onderzoek:

Een uitstrijkje: jij of de arts veegt met een wattenstaafje wat vocht weg uit de vagina, penis, anus of keel.
Een plastest: je vangt je plas op in een potje dat je meekrijgt.
Bloedonderzoek: de arts haalt met een naald wat bloed uit je arm.

Welk onderzoek je krijgt verschilt per soa, schrijft Thuisarts.nl: chlamydia en gonorroe test je met vocht uit de vagina of urine, syfilis, hiv en hepatitis B met een bloedonderzoek, en herpes genitalis en genitale wratten zijn meestal duidelijk te zien, zodat er vaak geen test nodig is.

Een uitstrijkje van de vagina doe je meestal zelf: je gaat met het wattenstaafje naar binnen en draait 10 seconden in de vagina, schrijft Soa Aids Nederland. Ook een uitstrijkje van de kont of de keel doe je meestal zelf, soms doet de dokter het, en het doet geen pijn. Een plastest gebruik je om een soa bij de penis op te sporen; bij een mogelijke soa in de vagina is een uitstrijkje betrouwbaarder dan plas. Bloedonderzoek is er onder meer als je man bent en seks hebt met mannen, als seks je werk is of als je sommige klachten hebt. Een soa-test doet geen pijn, schrijft Soa Aids Nederland: vaak doe je de test zelf, en doet de dokter het, dan is dat bijvoorbeeld bij een zweertje dat gevoelig kan zijn. Heb je klachten bij je vagina, dan onderzoekt de arts je soms met een eendenbek met wat glijmiddel erop; dat hoort geen pijn te doen, en voel je toch pijn, zeg het dan, schrijft Soa Aids Nederland.

Waar kun je in Nederland een soa-test doen?

In Nederland kun je voor een soa-test naar de huisarts, of soms naar de GGD, en wil of kun je niet naar de dokter, dan kun je online een thuistest bestellen, schrijft Soa Aids Nederland. De meeste mensen gaan voor een soa-test naar de huisarts. Bij de GGD mag je gratis en zonder je naam testen als je meer kans loopt op een soa, bijvoorbeeld als je jonger bent dan 25 jaar, klachten hebt of een man bent die seks heeft met mannen.

Waar kun je in België een soa-test doen?

In België kun je een soa-test laten afnemen bij je huisarts of een gynaecoloog, en in gespecialiseerde centra zoals het Helpcenter in Antwerpen, het MIA-centrum in Brussel of Centre S in Luik, schrijft Sensoa. In sommige hiv-referentiecentra kan het ook. Is seks je werk, dan kun je je in België gratis en anoniem laten testen bij Violett of Boysproject.

Wat kost een soa-test?

In Nederland hangt dat af van waar je test. Bij de huisarts is het gesprek gratis, maar gaat een soa-test meestal af van het eigen risico van je zorgverzekering; heb je dat eigen risico nog niet opgebruikt, dan betaal je de test zelf, schrijft Soa Aids Nederland. Bij de GGD is de test gratis, maar niet iedereen kan daar terecht. De bedragen verschillen: een chlamydia-test kost in Nederland ongeveer 40 euro, en doe je meer tests, dan kan dat een paar 100 euro zijn, rekent Soa Aids Nederland voor. Wil je niet naar je eigen dokter, dan kun je in Nederland ook bij een privékliniek terecht voor een test en een behandeling, maar meestal betaal je de kosten zelf. Vraag bij twijfel aan je arts wat de tests die jij doet kosten.

In België betaal je voor het doktersbezoek het remgeld, doorgaans vier tot acht euro, plus een deel van de kosten van het onderzoek in het laboratorium: voor onderzoek van een bloed- en urinemonster in een geconventioneerd laboratorium, dat geen extra kosten mag vragen, betaal je tussen 14 en 18 euro, schrijft Sensoa. Is het laboratorium niet geconventioneerd, dan kan het duurder zijn; bespreek dat vooraf met je arts. Heb je in België een verhoogde tegemoetkoming, dan liggen die bedragen lager. Voor een thuistest die je zelf koopt, is er in België geen terugbetaling.

De uitslag van je soa-test

De arts stuurt de test naar het laboratorium, en binnen een week hoor je de uitslag, schrijft Soa Aids Nederland. De uitslag kan negatief zijn, dan heb je geen soa, of positief, dan heb je er wel een. Heb je geen soa, dan heb je geen medicijnen nodig; door een condoom te gebruiken maak je de kans kleiner dat je in de toekomst wel een soa krijgt, schrijft Thuisarts.nl. Wacht je nog op de uitslag, heb dan geen seks of gebruik een condoom, schrijft Thuisarts.nl. Heb je een soa, dan bespreekt de arts de uitslag met je en krijg je meestal een behandeling; heb dan geen seks zonder condoom zolang de behandeling duurt en zolang je klachten hebt, raadt Sensoa aan. Vertel de mensen met wie je de laatste tijd seks had dat je een soa hebt, dan kunnen zij zich ook laten testen en behandelen. Dat kan ook zonder je naam te noemen: in Nederland kan je dokter je daarbij helpen, schrijft Soa Aids Nederland, en in België kun je je partners anoniem laten weten via partneralert.be of je arts vragen dit anoniem te doen, schrijft Sensoa.

Een soa-thuistest: wel of niet betrouwbaar?

Je kunt ook zelf online of bij de apotheek een soa-thuistest kopen en thuis doen. Alleen thuistests die je naar een laboratorium stuurt, zijn betrouwbaar, schrijft Soa Aids Nederland; tests waarbij je meteen de uitslag ziet, kun je volgens Soa Aids Nederland beter niet kopen, al zijn er wel betrouwbare hiv-testen die je niet naar het lab hoeft te sturen. Ook volgens het Vlaamse Sensoa bestaan er voor chlamydia en gonorroe nog geen betrouwbare zelftests waarvan je het resultaat meteen afleest. Het Nederlandse Thuisarts.nl raadt af om tests bij de drogist te kopen, omdat de uitslag niet betrouwbaar is, en zegt dat je een test bij een online webshop alleen koopt als een arts of verpleegkundige je heeft verteld welke test je nodig hebt.

Heb je klachten, dan kun je het beste naar de dokter gaan, want die weet welke tests nodig zijn en kan je meteen medicijnen geven; bij een thuistest is dat niet zo, schrijft Soa Aids Nederland. Een betrouwbare thuistest koop je in Nederland vanaf ongeveer 35 euro, en voor meer tests betaal je tot ongeveer 200 euro, rekent Soa Aids Nederland voor. In België is een zelftest volgens Sensoa duurder dan een test bij de huisarts, betaal je hem helemaal zelf en ga je bij een positieve uitslag toch naar de huisarts voor een behandeling.

Is een soa-test anoniem?

In Nederland is een soa-test voor het grootste deel anoniem, schrijft Soa Aids Nederland: het gesprek met de dokter en de uitslag blijven tussen jullie. Bij de huisarts staat op het overzicht van je zorgverzekeraar wel dat je zorg hebt gehad, maar meestal niet welke zorg. Alles wat je aan je huisarts vertelt, blijft geheim, schrijft Soa Aids Nederland. Bij de GGD hoef je je eigen naam niet te geven, en de GGD vertelt je huisarts niets over je bezoek. In België is elke arts gebonden aan het beroepsgeheim en mag die aan niemand vertellen dat je je hebt laten testen. In de gespecialiseerde centra kun je je volgens Sensoa anoniem en soms gratis laten testen, en wil je niet dat een bezoek aan de huisarts op je overzicht van het ziekenfonds komt, dan kun je je arts vragen de derdebetalersregeling toe te passen. Neemt je arts in België bloed of urine af, dan stuurt het laboratorium de factuur naar je thuisadres, maar daarop staat niet waarop je getest werd; wil je de factuur liever niet thuis krijgen, bespreek dat dan met je arts, schrijft Sensoa.

Let op

Wanneer neem je meteen contact op met een arts?

Heb je seks gehad terwijl je dat niet wilde, of liep je een groter risico op hiv, dan is snel handelen belangrijk. In Nederland bel je zo snel mogelijk het Centrum Seksueel Geweld of je huisarts, en in ieder geval binnen 3 dagen, schrijft Thuisarts.nl. In België ga je na een aanranding of verkrachting zo snel mogelijk naar een Zorgcentrum na seksueel geweld, schrijft Sensoa. In België ga je bij een hiv-risico onmiddellijk naar de spoeddienst van een universitair ziekenhuis of een hiv-referentiecentrum: je kunt er PEP krijgen, medicijnen die een hiv-infectie helpen voorkomen en die binnen 72 uur na het risico moeten starten, schrijft Sensoa. Ben je man, heb je seks met mannen en is het condoom gescheurd bij seks in de anus, dan is het volgens Soa Aids Nederland beter om naar de dokter te gaan dan een thuistest te doen: neem in Nederland contact op met je huisarts, de GGD of een privékliniek. Meer daarover lees je bij een gescheurd condoom.

Soa-test: wanneer je je laat testen, hoe het gaat en wat het kost