Een soa-thuistest is een soa-test die je koopt en zelf doet, en die je daarna naar een laboratorium stuurt, schrijft Soa Aids Nederland. In Nederland bestel je zo'n test online of koop je hem bij de apotheek. Welke test je kiest, maakt uit: een thuistest die niet naar een laboratorium gaat, is volgens Soa Aids Nederland niet betrouwbaar, op sommige hiv-tests na.
Wat is een soa-thuistest?
Een ander woord voor een soa-thuistest is zelftest, schrijft Soa Aids Nederland: je koopt de test en voert hem zelf uit. Na afloop stuur je hem naar een laboratorium, waar mensen de test onderzoeken, en daarna krijg je de uitslag.
Bij het zelf testen maakt het Vlaamse Sensoa onderscheid tussen twee soorten tests. Bij een zelfafname-test neem je een monster dat je naar een laboratorium opstuurt. Bij een zelftest lees je de uitslag meteen af, bijvoorbeeld op een buisje. Let dus op het woord zelftest: bij Soa Aids Nederland gaat zo'n test naar een laboratorium, bij Sensoa lees je hem meteen af.
Welke soa-thuistests zijn betrouwbaar?
Er zijn twee soorten soa-thuistests, schrijft Soa Aids Nederland. Soa-thuistests die je naar een laboratorium stuurt, zijn betrouwbaar: de uitslag krijg je een paar dagen later. Thuistests die je niet naar een laboratorium stuurt, zijn niet betrouwbaar; deze kun je beter niet kopen. Er zijn wel betrouwbare hiv-testen die je niet naar het laboratorium hoeft te sturen.
Thuisarts.nl schrijft over soa-tests die je zelf kunt kopen om thuis te doen dat je een deel ervan niet moet kopen, omdat de uitslag niet betrouwbaar is. Bij andere zijn sommige goed en andere niet: koop die volgens Thuisarts.nl alleen als je bij een arts of verpleegkundige bent geweest en die je heeft verteld welke test je moet kopen.
In België bestaan er volgens Sensoa betrouwbare zelfafname-tests voor chlamydia, gonorroe, hiv, syfilis en hepatitis. Over zelftests waarvan je het resultaat meteen afleest, zegt Sensoa twee dingen: de site noemt betrouwbare zelftests voor hiv, syfilis en hepatitis, maar schrijft ook dat er voor chlamydia, syfilis, hepatitis en gonorroe nog geen betrouwbare zelftests bestaan, en in België is alleen de hiv-zelftest van AutotestHIV erkend.
Hoe doe je een soa-thuistest?
Je kunt voor bijna alle soa's een thuistest doen, en het verschilt per soa wat voor test je doet, schrijft Soa Aids Nederland. Er zijn drie manieren om zelf een monster te nemen:
- Een uitstrijkje: je gaat met een wattenstaafje in je vagina of anus.
- Een vingerprik: je prikt met een naaldje in je vinger en vangt wat bloed op.
- Een plastest: je plast in een buisje.
Je kunt op één soa testen of op meer soa's, en daarna stuur je alles naar het laboratorium, dat onderzoekt of je een soa hebt. Zo ga je te werk: lees het briefje bij de test, doe de test, pak hem goed in en stuur hem naar het laboratorium. De winkel waar je de test hebt gekocht, vertelt je wanneer en hoe je de uitslag krijgt. Niet bij alle thuistests kun je zelf bloed prikken: soms moet je daarvoor ergens naartoe, zodat de uitslag klopt. Een soa-thuistest is niet moeilijk, schrijft Soa Aids Nederland: er zit een briefje of filmpje bij de test waarop staat wat je moet doen. Kies wel het juiste moment: wacht met testen tot na de vensterperiode, schrijft Sensoa, want te vroeg testen kan een verkeerd resultaat geven.
Welke soa's kun je thuis testen?
Voor bijna alle soa's kun je een thuistest doen, schrijft Soa Aids Nederland. Op chlamydia, gonorroe, hiv, syfilis en hepatitis kun je thuis testen met een zelfafname-test die je naar een laboratorium stuurt, schrijft Sensoa. Voor een hiv-zelftest bestaan er uitzonderingen: bij sommige apotheken in Nederland kun je een betrouwbare hiv-zelftest kopen, ook online, die je zelf doet en waarvan je na 15 minuten de uitslag hebt, schrijft Soa Aids Nederland. Het duurt volgens Soa Aids Nederland wel meestal een paar weken voordat de uitslag van een hiv-test betrouwbaar is: doe 3 maanden later nog een keer een hiv-test, dan is de test helemaal betrouwbaar.
In België is alleen de hiv-zelftest van AutotestHIV erkend, schrijft Sensoa. Die kun je online bestellen of in de apotheek kopen, en de test is pas drie maanden na het risicocontact betrouwbaar.
Waar koop je een soa-thuistest en wat kost hij?
In Nederland koop je een betrouwbare soa-thuistest die je zelf afneemt en naar een laboratorium stuurt vanaf ongeveer 35 euro online of bij de apotheek, schrijft Soa Aids Nederland. Doe je meer dan één test, dan kun je tot ongeveer 200 euro betalen. Thuistests die je bij de drogist in Nederland koopt, zijn minder betrouwbaar. Een soa-zelftest betaal je zelf. Bij de GGD in Nederland kan een soa-test gratis zijn, maar niet iedereen kan daar terecht.
In België kun je volgens Sensoa online een soa-test kopen en jezelf testen. Een commerciële zelfafname-test of zelftest is wel duurder dan een test bij de huisarts, schrijft Sensoa. Je betaalt de test helemaal zelf, en er is geen terugbetaling door je ziekenfonds.
Nadelen van een soa-thuistest
Een soa-thuistest die je naar een laboratorium stuurt, geeft een betrouwbare uitslag, maar er kleven ook nadelen aan, schrijft Soa Aids Nederland. Je weet zelf niet precies op welke soa's je moet testen, want veel soa's geven geen klachten. Je weet ook niet waar op je lichaam je moet testen: een soa kan bijvoorbeeld in je keel of bij je anus zitten, en je weet niet wat het beste moment is om te testen.
Doe je een soa-test bij de huisarts of de GGD in Nederland, dan weet je zeker dat je de juiste soa's op de juiste plek test, en krijg je meteen medicijnen als je een soa hebt, schrijft Soa Aids Nederland. Bij een thuistest is dat niet zo.
Let op
Wanneer kun je beter naar de dokter?
Soms kun je beter naar de dokter voor een soa-test, schrijft Soa Aids Nederland. Ga naar de huisarts als je klachten hebt die een soa kunnen zijn, als iemand met wie je seks had een soa heeft, of als je man bent en seks hebt met mannen en het condoom gescheurd is bij seks in de anus. Neem dan in Nederland contact op met je huisarts, de GGD of een privékliniek. De dokter kan je vragen beantwoorden, en dan weet je zeker dat de soa-test goed gedaan wordt, schrijft Soa Aids Nederland. Loop je meer risico om hiv te krijgen, laat je dan volgens het RIVM in Nederland regelmatig testen door je huisarts of bij de GGD. In België kun je hiv volgens Sensoa laten opsporen bij een huisarts of testcentrum, en na enkele dagen heb je het resultaat.
Had je seks tegen je zin, neem dan contact op met het Centrum Seksueel Geweld in Nederland. Had je seks zonder condoom of PrEP met iemand die misschien hiv heeft, neem dan contact op met de dokter, schrijft Soa Aids Nederland. Met PEP begin je zo snel mogelijk na de seks met de medicijnen, en in elk geval binnen 72 uur. Meer bij een gescheurd condoom.
De uitslag van een soa-thuistest
Komt uit de thuistest dat je een soa hebt, dan heb je misschien medicijnen nodig, schrijft Soa Aids Nederland. In Nederland kan dat meestal via de online winkel waar je de test hebt gekocht, of je gaat naar je huisarts. Neem de uitslag van je test dan mee; meestal hoef je de test niet opnieuw te doen.
Het is goed als je de mensen met wie je seks had vertelt dat je een soa hebt, schrijft Soa Aids Nederland. In Nederland kan dat ook zonder je naam te noemen.