Naar een seksuoloog: wat een seksuoloog doet en wat het kost

De Nederlandse Vereniging voor Seksuologie (NVVS) omschrijft een seksuoloog NVVS als een arts, psycholoog of orthopedagoog die extra is opgeleid in seksualiteit. Bij zo'n seksuoloog kun je volgens de NVVS terecht met problemen met seks, relatievragen of klachten na een trauma of ziekte. Rutgers vult aan dat een seksuoloog gespecialiseerd is in seksuele problemen en ook lichamelijk onderzoek kan doen en medicijnen kan voorschrijven; volgens het Vlaamse Sensoa verwijst de seksuoloog je bij sommige problemen voor een medisch onderzoek door naar een arts. Niet alle seksuologen zijn hulpverlener: er wordt ook wetenschappelijk onderzoek gedaan naar seksualiteit, schrijft Rutgers. Daarnaast zijn er seksuologen die zich richten op voorlichting, preventie en onderwijs.

Naast de seksuoloog kent de NVVS de consulent seksuele gezondheid en de professional met de aantekening seksuologie. Een consulent seksuele gezondheid NVVS is vaak een psycholoog, verpleegkundige, fysiotherapeut of bekkenfysiotherapeut die kortdurende laagdrempelige hulp, informatie en voorlichting geeft over seksuele gezondheid en enkelvoudige seksuele problemen, schrijft Rutgers. Een seksuoloog NVVS is gespecialiseerd in de diagnose en behandeling van seksuele problemen, aldus de NVVS. Een consulent geeft betrouwbare voorlichting en praktische informatie, schrijft de NVVS. Een professional met de aantekening seksuologie kan seksuele problemen herkennen, bespreken en advies geven binnen het eigen werkgebied, schrijft de NVVS.

In Vlaanderen gebruikt de Vlaamse Vereniging voor Seksuologie (VVS) de term klinisch seksuoloog. De VVS maakt jaarlijks een attest op voor leden die voldoen aan de erkenningsvoorwaarden van de beroepsvereniging; dat attest staat los van een officiële erkenning vanuit de overheid, schrijft de VVS.

Sommige ziekenhuizen hebben een polikliniek Seksuologie voor seksuele problemen met een lichamelijke oorzaak, schrijft het Nederlandse Rutgers; in Nederland heb je daarvoor een verwijzing van je huisarts nodig.

Iedereen met een seksueel probleem kan bij een seksuoloog terecht, schrijft het Vlaamse Sensoa; de meest besproken seksproblemen zijn geen zin in seks, erectieproblemen en pijn bij het vrijen. Een seksuoloog helpt ook als je vragen hebt over je seksuele voorkeur of als je seksualiteit anders beleeft door ziekte of beperking, schrijft Rutgers. Volgens de NVVS helpt een seksuoloog NVVS ook bij klachten die zijn ontstaan na ziekte, trauma of relatieproblemen. Volgens het Vlaamse Sensoa kun je er ook terecht als je twijfelt over je seksuele voorkeur of seksuele identiteit. Je kunt er ook hulp zoeken als je seksueel grensoverschrijdend gedrag meemaakte en dat wilt verwerken, of als je door een ziekte of na een ongeval moeilijkheden hebt met seks.

Voorbeelden van seksuele klachten waarmee je volgens Thuisarts.nl bij je huisarts terechtkunt:

• geen stijve penis krijgen
• snel klaarkomen (binnen 1 minuut), zonder dat je dat wilt
• geen zin in seks, maar wel zin willen hebben
• pijn bij het vrijen

Je kunt met allerlei seksuele klachten bij je huisarts terecht, schrijft Thuisarts.nl. Je huisarts is gewend om hierover te praten en vindt dit heel normaal. Je huisarts kan je meestal goed helpen, uitzoeken wat er aan de hand is en uitleg en advies geven; als het nodig is, kan je huisarts je een behandeling geven of doorsturen naar een specialist. Bedenk vooraf of je alleen naar de huisarts gaat, of samen met je partner, raadt Thuisarts.nl aan. Soms is het verstandig om een dubbele afspraak bij de huisarts te plannen, schrijft Thuisarts.nl.

Vind je het moeilijk om meteen naar een seksuoloog te stappen, dan is het misschien makkelijker om er eerst met je huisarts over te praten, tipt het Vlaamse Sensoa. Een huisarts kan onderzoeken of je probleem een lichamelijke oorzaak heeft en je naar een seksuoloog doorverwijzen.

Tijdens het eerste gesprek bekijkt de seksuoloog samen met jou wat er precies aan de hand is en wat je anders wilt, schrijft Rutgers. Het is niet eng, maar het kan wel spannend zijn om naar een seksuoloog te gaan, schrijft Rutgers. Vaak bestaat de behandeling uit gesprekken tussen jou en de seksuoloog; je partner is er meestal bij, maar zonder partner kan ook. Soms geeft de seksuoloog oefeningen of opdrachten mee voor thuis. Vaak zijn er vijf tot tien gesprekken nodig van elk één uur, maar het kan ook langer duren. Een seksuoloog werkt samen met andere hulpverleners, bijvoorbeeld met een fysiotherapeut, haptonoom of uroloog.

Het Vlaamse Sensoa beschrijft hoe een bezoek verloopt: je praat met de seksuoloog over je probleem en gaat zo op zoek naar de oorzaak. Vaak geeft de seksuoloog opdrachten die je thuis doet, alleen of samen met je partner. Meestal volstaat een korte begeleiding van één tot tien gesprekken, schrijft Sensoa. Bij sommige problemen is een medisch onderzoek nodig, bijvoorbeeld bij pijn bij het vrijen; dan verwijst de seksuoloog je door naar een arts.

De Vlaamse Vereniging voor Seksuologie (VVS) noemt sekstherapie gewoon een specifieke vorm van gesprekstherapie. Volgens de VVS bestaat sekstherapie vaak uit drie onderdelen. Eerst geeft de seksuoloog gericht en op maat informatie over de lichamelijke, de psychologische en de relationele aspecten van seksualiteit. Afhankelijk van het probleem krijg je daarna oefeningen mee die je thuis uitvoert. Als derde onderdeel kan het nodig zijn om individuele of relationele problemen verder uit te diepen.

In Nederland hangt de vergoeding van seksuologische hulp af van de aard van de seksuele klacht en of die samenhangt met andere psychische of medische aandoeningen, schrijft de NVVS. Voor vergoeding door je zorgverzekeraar is in Nederland een verwijsbrief van je huisarts vereist. Zoek je hulp voor een seksuele klacht zonder psychiatrische stoornis, dan kom je in Nederland mogelijk in aanmerking voor een gedeeltelijke vergoeding vanuit het aanvullende pakket van je zorgverzekeraar. Zoek je behandeling bij een seksuoloog NVVS in de basis of specialistische GGZ voor stoornissen zoals hyperseksualiteit, parafiele stoornissen, genderdysforie of andere DSM-classificaties, dan kom je volgens de NVVS in aanmerking voor vergoeding vanuit het basispakket. Bij medische aandoeningen of klachten kun je in Nederland ook verwezen worden naar een seksuoloog NVVS in een ziekenhuis; die zorg wordt volgens de NVVS vergoed vanuit het basispakket, waarbij je wel je eigen risico aanspreekt. De kosten voor een seksuoloog kunnen verschillen, omdat niet alle seksuologen hetzelfde tarief hanteren, schrijft Rutgers; wat de mogelijkheden voor vergoeding door een seksuoloog NVVS zijn, vraag je volgens Rutgers het beste na bij je zorgverzekeraar.

In België kost een bezoek aan de seksuoloog volgens het Vlaamse Sensoa tussen 50 en 80 euro. Sensoa en de VVS beschrijven de terugbetaling verschillend. Volgens het Vlaamse Sensoa betalen sommige mutualiteiten een deel van de kosten terug, op voorwaarde dat de seksuoloog bij de Vlaamse Vereniging voor Seksuologie (VVS) is aangesloten; Sensoa noemt 10 euro per sessie, voor maximaal 10 sessies per kalenderjaar, dus maximaal 100 euro per jaar. De VVS schrijft dat in 2026 alle mutualiteiten een aantal consulten bij erkend klinisch seksuologen gedeeltelijk terugbetalen.

In België is de titel seksuoloog niet beschermd, schrijft het Vlaamse Sensoa. Contacteer je een seksuoloog uit de lijst van de Vlaamse Vereniging voor Seksuologie (VVS), dan weet je zeker dat die een erkende opleiding volgde. In Nederland kun je een seksuoloog NVVS zoeken via de Nederlandse Vereniging voor Seksuologie, schrijft Rutgers. De NVVS waarborgt de seksuologische hulpverlening volgens een vastgelegde beroepscode, schrijft Rutgers.

Heb je problemen of klachten bij seks, bijvoorbeeld pijn bij seks, geen zin of snel klaarkomen? Dan kan het helpen om hierover met je huisarts te praten, schrijft Thuisarts.nl. Wacht je te lang met een seksueel probleem, dan kunnen je zorgen alleen maar groter worden, schrijft het Vlaamse Sensoa.

• Vlaamse Vereniging voor Seksuologie (VVS): Wat doet een seksuoloog
• Vlaamse Vereniging voor Seksuologie (VVS): Terugbetaling ziekenfondsen
• Thuisarts.nl (NHG): Ik wil seksuele klachten bespreken met mijn huisarts
• Rutgers (seksualiteit.nl): De weg naar hulp
• Rutgers (seksualiteit.nl): Naar de seksuoloog
• NVVS: Vergoedingen Zorg
• NVVS: Vind betrouwbare hulp bij seksuele problemen
• Sensoa (allesoverseks.be): Sekstherapie: wat doet een seksuoloog?