Trichomonas is een soa die veroorzaakt wordt door de parasiet Trichomonas vaginalis, een eencellige die in de vagina en de plasbuis leeft. Vrouwen kunnen meer of anders ruikende afscheiding, jeuk en pijn bij het plassen krijgen; mannen merken er volgens Thuisarts.nl meestal niets van. De diagnose gebeurt met een soa-test op vocht uit de vagina, op urine of op afscheiding uit de penis, en de behandeling bestaat uit antibiotica in pilvorm, ook voor je sekspartners.
Wat is trichomonas?
Deze seksueel overdraagbare aandoening komt door een parasiet, schrijven zowel de Nederlandse huisartsensite Thuisarts.nl als het Vlaamse expertisecentrum Sensoa. Sensoa noemt de parasiet bij naam: Trichomonas vaginalis. De WHO beschrijft het organisme als een protozo die de urine- en geslachtsorganen infecteert. De infectie zelf heet trichomoniasis. Door trichomonas kun je volgens Thuisarts.nl een ontsteking krijgen van je plasbuis, je vagina of je baarmoedermond.
In Nederland hebben niet veel mensen deze soa, schrijven Thuisarts.nl en Soa Aids Nederland. Wereldwijd ligt dat anders: volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is Trichomonas vaginalis de meest voorkomende niet-virale soa. De meeste mensen krijgen geen klachten, schrijft Sensoa, en wie niets merkt, kan de parasiet toch doorgeven.
Hoe krijg je trichomonas?
Je krijgt trichomonas door seks met iemand die besmet is, vooral door seks zonder condoom. De parasiet zit in de penis en de vagina, schrijft Thuisarts.nl, en gaat over bij seks waarbij de penis in de vagina gaat, en als je naakt op elkaar ligt en je penis of vagina tegen de penis of vagina van de ander komt. Over naakt op elkaar liggen zijn de bronnen het niet eens: Soa Aids Nederland zet het juist bij wat géén trichomonas geeft, samen met pijpen of beffen, vingeren of aftrekken, en zoenen. Buiten seks is overdracht zeldzaam: de parasiet kan volgens Sensoa wel enkele uren overleven in urine, vaginaal vocht of sperma, maar overdracht zonder seks gebeurt zelden.
Een condoom is de bescherming die Thuisarts.nl, Soa Aids Nederland, Sensoa en de WHO allemaal noemen. Gebruik je condooms, dan krijg je volgens Soa Aids Nederland meestal geen trichomonas en geef je het ook niet door; de WHO noemt correct en consequent condoomgebruik de doeltreffendste manier om trichomonas en andere soa's te voorkomen. Wil je het condoom weglaten, dan raadt Sensoa aan je allebei eerst te laten testen op soa's bij de huisarts. Meer over condooms en andere bescherming lees je bij soa's voorkomen.
Trichomonas symptomen bij vrouwen: afscheiding, jeuk en pijn bij het plassen
Vrouwen merken vaker iets dan mannen, maar lang niet altijd. Als er klachten komen, beginnen die volgens Thuisarts.nl meestal 1 tot 4 weken na de besmetting; Sensoa houdt het op 3 tot 28 dagen. Heel soms merk je het pas jaren later, schrijft Thuisarts.nl. Dit kunnen vrouwen merken:
- meer vocht uit de vagina, soms geelgroen van kleur met schuimbelletjes; Sensoa spreekt van groengele, schuimige afscheiding die slecht kan ruiken
- vocht dat anders ruikt dan normaal, vaak sterker, aldus Soa Aids Nederland
- jeuk aan de vagina
- pijnlijke, rode of dikke schaamlippen en vagina
- pijn bij het plassen
- vage pijn in de onderbuik en pijn tijdens of na het vrijen (Sensoa)
Anders ruikende afscheiding komt veel vaker door iets anders, schrijft Soa Aids Nederland: te veel van sommige bacteriën in de vagina. Ook jeuk en pijn komen volgens dezelfde organisatie meestal door iets anders, bijvoorbeeld een andere soa. De gidsen over afscheiding en bacteriële vaginose zetten de mogelijke oorzaken op een rij; aan de klachten alleen zie je het verschil niet, daarvoor is een test nodig.
Trichomonas bij mannen: meestal zonder klachten
Mannen merken meestal niks van trichomonas, schrijft Thuisarts.nl, en volgens de WHO heeft ongeveer 10 procent van de mannen met de infectie een plasbuisontsteking of afscheiding uit de plasbuis. Komen er klachten, dan gaat het om vocht uit de penis en pijn of een branderig gevoel bij het plassen. Sensoa en Soa Aids Nederland noemen ook een ontstoken eikel met rode, geïrriteerde huid, waarover de gids over eikelontsteking meer vertelt.
Juist omdat mannen zo weinig merken, draait de aanpak om partners. Had je seks met iemand die trichomonas heeft, dan is dat voor Soa Aids Nederland een reden om je te laten testen, ook zonder klachten. En had je de afgelopen 4 weken seks met iemand die de diagnose kreeg, dan krijg jij volgens Thuisarts.nl ook pillen, omdat de kans groot is dat je de parasiet ook hebt.
Wanneer en waar laat je je testen op trichomonas?
Of je trichomonas hebt, weet je alleen met een soa-test. Welke tests nodig zijn, bekijk je samen met de arts of verpleegkundige. Bij vrouwen haal je volgens Thuisarts.nl zelf met een soort wattenstokje wat vocht uit je vagina, en dat wattenstokje gaat in een buisje; bij mannen wordt meestal de plas onderzocht en lever je een potje met plas in. Heb je klachten, dan kun je meteen testen. Heb je geen klachten, dan kun je volgens Thuisarts.nl testen 4 weken na de laatste keer seks zonder condoom, want dan zit er zoveel trichomonas in je plas of vagina dat je het met de test kunt zien. Gebruik een condoom tot je de uitslag weet; het duurt ongeveer een week tot die er is.
In Nederland ga je naar je huisarts of de GGD. Bij de GGD is de test gratis, maar niet iedereen kan er terecht; bij de huisarts gaat de test van je eigen risico af, schrijft Thuisarts.nl. In België laat je je testen bij je huisarts, schrijft Sensoa; de arts onderzoekt daarvoor wat afscheiding uit de penis of de vagina. Wat je daar betaalt, staat in de gids over een soa-test in België.
Behandeling: pillen voor jou en voor je partner
Tegen trichomonas krijg je volgens Thuisarts.nl pillen, antibiotica die de parasiet doden; het middel heet metronidazol en je neemt het in één keer in. De dosis bepaalt je huisarts. Eén waarschuwing uit Thuisarts.nl is belangrijk: drink na die pillen 3 dagen geen alcohol, want in combinatie met dit medicijn kun je erg ziek worden, met overgeven en hoofdpijn. Klachten worden met de pillen vaak in een paar dagen al minder en zijn na een paar weken meestal weg.
Je sekspartners van de afgelopen 4 weken moeten volgens Thuisarts.nl ook pillen slikken, ook als ze geen klachten hebben, omdat de kans groot is dat zij trichomonas ook hebben; zij kunnen daarvoor naar hun eigen huisarts. Anders kunnen jullie de parasiet aan elkaar blijven doorgeven, schrijft Sensoa. Wacht met seks tot 1 week na het starten van de pillen (Thuisarts.nl); Sensoa zegt: tot de behandeling voorbij is, en anders met condoom of beflapje. Ben je zwanger, dan is metronidazol volgens Thuisarts.nl veilig voor je baby, en ook Sensoa noemt de behandeling veilig voor de baby. Hoe je dat gesprek aanpakt, staat in de gids over een soa vertellen; anoniem waarschuwen kan in Vlaanderen via Partneralert.be, een website van het Departement Zorg.
Is trichomonas gevaarlijk, en gaat het vanzelf over?
Gevaarlijk is trichomonas niet, schrijft Thuisarts.nl, en met medicijnen gaat het snel over. Soa Aids Nederland zegt het zo: je wordt er niet ziek van, maar je kunt wel klachten hebben, zoals pijn of jeuk aan vagina of penis en pijn bij het plassen. Soms gaat de soa vanzelf over, bij de penis vaker dan bij de vagina, aldus Soa Aids Nederland. Zonder behandeling kun je wel klachten houden en de parasiet doorgeven. Heb je klachten of had je seks met iemand met trichomonas, dan kun je je volgens Sensoa laten testen bij de huisarts.
Twee situaties verdienen extra aandacht. Ben je zwanger, dan kan onbehandelde trichomonas er volgens Sensoa en Thuisarts.nl voor zorgen dat de vliezen te vroeg breken of de baby te vroeg geboren wordt, al gebeurt dat bijna nooit; laat je dus behandelen. En de WHO schrijft dat een infectie met Trichomonas vaginalis samenhangt met een 1,5 keer grotere kans om hiv op te lopen en, bij vrouwen, met een grotere kans op een ontsteking in het bekken. Wie trichomonas heeft, kan volgens Thuisarts.nl tegelijk andere soa's hebben; bespreek met je arts of je je daarop laat testen.
Let op
Wanneer bel je de huisarts?
- Je hebt klachten die bij trichomonas passen: andere of sterker ruikende afscheiding, jeuk, pijn bij het plassen, vocht uit de penis. Je kunt dan meteen testen.
- Een sekspartner heeft trichomonas of een andere soa, ook als jij niets merkt.
- Je hebt de pillen geslikt, maar je klachten blijven of komen terug: bel dan op werkdagen je huisarts, schrijft Thuisarts.nl, want soms is een nieuwe test of een andere behandeling nodig.
- Je bent zwanger en hebt klachten of een partner met trichomonas.
In Nederland kun je ook bij de GGD terecht; in België ga je naar je huisarts of gynaecoloog. Zoals Sensoa schrijft over soa's in het algemeen: een soa zegt niets over je waarde als persoon, en iedereen die seks heeft, kan er een oplopen.
